آلزایمر:
بيماري آلزايمر يكي از عوامل دمانس يا زوال عقل است. علائم آن شامل از دست دادن حافظه، قضاوت و استدلال و تغييراتي درحالات و رفتار است.
به گزارش ايسنا گاهي افراد به اين علائم توجهي نمي كنند و تشخيص نمي دهند كه چنين اختلالي وجود دارد. از آنجا كه علائم به تدريج ظاهر مي شوند ممكن است كه مدت طولاني جلب توجه نكند و به اشتباه تصور شود كه اين رفتارها بخشي از روند پيري است.
10عامل هشداردهنده دمانس به شرح زير هستند كه توجه آنها بسيار ضروري است:
1- اختلال حافظه
اختلال حافظه، درحدي كه دركارهاي روزانه ايجاد مشكل كند. طبيعي است كه افراد قرارهاي ملاقات، اسامي همكاران يا شماره تلفن دوستي را فراموش كنند ولي بعد به خاطر مي آورند. بيمار مبتلا آلزايمر ممكن است اغلب مسائل بويژه آنهايي را كه به تازگي اتفاق افتاده فراموش كند وبعد هم به خاطر نياورد.
2-مشكلات درانجام كارهاي عادي
افراد پرمشغله ممكن است گاهي حواسشان پرت شود. به عنوان مثال هويجي راكه براي غذا پخته اند، بر روي اجاق گاز جا بگذارند و تا پايان خوردن غذا هم به خاطر نياورند. اما فردي با بيماري آلزايمر حتي توانايي پخت قسمتي از غذا را ندارد و ممكن است فراموش كند كه غذا خورده است.
3- ضعف بيان
براي همه افراد گاه پيش مي آيد كه درپيدا كردن لغات مناسب دچار مشكل شوند، ولي فرد مبتلا به بيماري آلزايمر ممكن است گاهي كلمات ساده را از ياد ببرد و لغات نامناسب جايگزين كند،در نتيجه جملات او نامفهوم مي شوند.
4- گم كردن زمان و مكان
به طور طبيعي گاهي اوقات ممكن است افراد، روز هفته يا مقصدشان را فراموش كنند ولي دوباره با تمركز به ياد بياورند. فرد مبتلا به بيماري آلزايمر ممكن است در خيابان راه خود را گم كند و نداند كه چگونه به آنجا رفته است يا نتواند از آنجا راه خانه خود را دوباره پيدا كند.
5- ضعف يا كاهش قضاوت
ممكن است فرد مبتلا به بيماري عفوني مراجعه به پزشك را به تعويق بياندازد ولي بالاخره اين كار را انجام مي دهد.
اما فرد مبتلا به بيماري آلزايمر نه مشكلاتش را درك مي كند و نه مراجعه به پزشك را ضروري مي داند همچنين به دليل اشكال در تصميم گيري هاي ساده مثلا ممكن است لباس هاي زمستاني را درگرماي تابستان بپوشد.
6- مشكلات در تفكر ذهني
گاه و بيگاه ممكن است افراد رسيدگي به حساب هايشان را مشكل بدانند. اما فرد مبتلا به بيماري آلزايمر ارقام را كاملا فراموش مي كند و نمي داند با آنها چه كار كند. بسياري جشن تولد را برگزار نمي كنند ولي فرد مبتلا شايد ديگر نداند كه جشن تولد چه معنايي دارد.
7- جا به جا گذاشتن اجسام
هر كسي ممكن است موقتا كليد يا كيف پول را سرجايش نگذارد. ولي فرد مبتلا به بيماري آلزايمر ممكن است اجسام را درمكان هاي نامربوط بگذارد، مثلا اتو را در فريزر يا ساعت مچي را در قندان بگذارد.
8- تغييرات درحالات و رفتار
همه ممكن است گاهي غمگين يا بدخلق باشند. اما در فرد مبتلا به بيماري آلزايمر خلق و خو مي تواند سريعا تغيير كند و بي هيچ دليل، آرامش به اشك و خشم تبديل شود.
9-تغييرات در شخصيت
شخصيت افراد با سن قابل تغيير است ولي شخصيت فرد مبتلا به بيماري آلزايمر مي تواند دچار دگرگوني شود.
ممكن است كاملا سردرگم، بدبين يا منزوي شود. اين تغييرات شامل بي تفاوتي، ترس يا رفتارهاي نامناسب نيز هست.
10- از دست دادن انگيزه
به طور طبيعي افراد، گاهي از كارخانه، فعاليت هاي تجاري يا وظايف اجتماعي خسته مي شوند. ولي در نهايت دوباره انگيزه هاي خود را پيدا مي كنند. فرد مبتلا به بيماري آلزايمر ممكن است نسبت به وقايع و رويدادهاي محيط زندگي و خانواده اش كاملا بي تفاوت به نظر بيايد.
عوامل خطر و راه هاي پيشگيري
با اين اقدامات مي توانيد سلامت مغز خود را حفظ كنيد:
- از ذهن خود بيشتر استفاده كنيد.
مغز خود را هميشه فعال نگه داريد. مطالعات نشان مي دهد چنانچه از مغز خود به طور مراتب كار بكشيد. خطر ابتلا به بيماري را كاهش مي دهيد. بنابراين بسيار مهم است كه مغز را به صورت منظم، فعال نگه داريد. هر روز يك كار تازه انجام دهيد. يا روش انجام كارهاي روزانه را تغيير دهيد. به طور مثال موي خود را با دستي كه از آن كمتر كار مي كشيد شانه بزنيد.
در زير پيشنهاداتي براي به چالش كشيدن روزانه مغز شما ارائه مي شود:
- براي به كارگرفتن ذهن خود بازي هاي مختلف كنيد. شطرنج، پازل، جدول كلمات و ارقام و بازي هاي حافظه.
- يك فعاليت جديد را آغاز و دنبال كنيد. يك زبان جديد ياد بگيريد. در يك كلاس جديد شركت كنيد. به موزه و مكان هاي تفريحي ديگر برويد. خود را سرگرم كرده و معاشرت كنيد. داشتن روابط اجتماعي باعث مي شود كه از نظر ذهني نيز رابطه ها را حفظ كنيد. به نظر مي آيد داشتن روابط اجتماعي عامل مهمي در جلوگيري از ابتلا به بيماري آلزايمر است. بنابراين با همه در تماس باشيد. با افراد خانواده و دوستان و همسايگان تماس تلفني و رفت و آمد داشته و با افراد مثبت انديش معاشرت كنيد. هرچه سرگرم باشيد بهتر است.
- سبك زندگي سالمي را انتخاب كنيد: يك سبك زندگي سالم هم براي مغز داراي اهميت است و هم براي ساير اعضاي بدن. ديابت، فشارخون، كلسترول بالا و چاقي همه از عوامل خطر براي ابتلا به بيماري آلزايمر محسوب مي شوند. راه هاي ساده اي هست كه مي توانيد سبك زندگي سالم را براي خود انتخاب كرده و سلامت مغز خود را بهبود بخشيد.
- غذاي سالم بخوريد. از ميوه ها و سبزي هايي كه رنگ تيره دارند مصرف كنيد. مانند انگور سياه، تمشك، شاتوت، اسفناج، سبزي خوردن و روغن امگا3 كه در ماهي و روغن كانولا يافت مي شوند.
- ورزش كنيد: فعاليت بدني ملايم و مستمر به سلامت قلب و عروق كمك مي كند و به طور محسوس مي تواند خطر ابتلا به سكته قلبي، سكته مغزي و ديابت را كاهش دهد.
- به اعداد توجه داشته باشيد: فشارخون، كلسترول، قند خون و وزن خود را در حد متعال نگه داريد. اگر مبتلا به ديابت هستيد مهم است كه آن را كنترل كنيد.
- فشارهاي عصبي را كاهش دهيد: از تمرين هاي تمدد اعصاب مانند مراقبه و يا تكنيك هاي ديگر استفاده كنيد.
- عاقلانه انتخاب كنيد.
- سيگار نكشيد.
- براي معاينات دوره اي يا هرگونه عارضه مهم به طور منظم به پزشك خود مراجعه كنيد. پزشك نقش مهمي را در حفظ سلامتي تان دارد.
- از ضربه هاي سر پيشگيري كنيد: ضربه هاي مكرر به سر عامل خطري است كه مي تواند بعدها به بيماري آلزايمر منجر شود. با پيشگيري از ضربه، امروز و آينده از مغز خود مراقبت كنيد.
- از كلاه ايمني استاندارد براي فعاليت هاي ورزشي مانند دوچرخه سواري، اسكيت و غيره استفاده كنيد.
- با استفاده از نرده از افتادن پيشگيري كنيد تا دچار ضربه مغزي نشويد.
- ايمن رانندگي كنيد و از كمربند استفاده نماييد.
وقتي از يك بيمار مبتلا به آلزايمر مراقبت مي كنيد
مراقبت كردن از يك فرد مبتلا به بيماري آلزايمر مي تواند بسيار طاقت فرسا بوده و احتياج به وقت و نيروي بسيار دارد. حتي با داشتن نيروي جواني و سلامتي كامل، مراقبت كردن مي تواند وظيفه اي بس دشوار باشد. براي تداوم در اين امر واجب است كه در درجه اول از خود مراقبت كنيد. پس اول بايد علائم فشارهاي عصبي بر خود و بيمار را شناسايي كنيد. بايد راهكارهايي پيدا كرد تا فشار عصبي و ضربه هايي كه در اين مسير برجسم و عواطف مراقبت كننده وارد مي شود را كاهش دهد. يك مراقبت كننده بايد اول از خود مراقبت كند زيرا او مهمترين شخص درزندگي يك بيمار مبتلا به آلزايمر است.
فهرست زير شامل علائم فشارهاي عصبي است كه در افراد مراقبت كننده به طور شايع ديده مي شود. لطفا به اين فهرست توجه كنيد. اگر اين علائم در شما يا هر فردي كه مي شناسيد، ديده مي شود بهتر است به پزشك متخصص اعصاب و روان مراجعه يا با مؤسسه حمايت از بيماران آلزايمر براي كمك تماس بگيريد.
10علامت فشار روحي بر روي فردي كه مراقبت از بيمار مبتلا به آلزايمر را به عهده دارد:
1- عدم پذيرش
درباره بيماري و اثرات آن بر روي بيمار (من مي دانم كه مادرم بهتر مي شود. حتما در تشخيص بيماري او اشتباه كرده اند.)
2- خشم
خشم شما شامل فرد مبتلا به بيماري و ديگران مي شود. (اگراو اين سؤال را دومرتبه تكرار كند، جيغ مي كشم.)
3- دوري از جمع
شما ديگر مايل نيستيد با دوستان خود تماس بگيريد يا در كارهايي كه قبلا از آن لذت مي برديد شركت كنيد. (ديگر مايل نيستم در جمع همسايه ها شركت كنم.)
4- اضطراب
در مورد روبروشدن با آينده (من نگران روزي هستم كه ديگر نتوانم از عزيزم نگهداري كنم.)
5- افسردگي
بسياري از اوقات، شما نگران و نااميد و غمگين هستيد. (ديگر هيچ چيز برايم مهم نيست.)
6- خستگي مفرط
شما ديگر نيروي لازم را براي اتمام كارها نداريد. (ديگر توان هيچ كاري را ندارم.)
7- بي خوابي
نصف شب بيدار مي شويد، ممكن است كابوس يا خواب هاي آشفته ديده باشيد. (به ندرت تا صبح مي خوابم، مرتب گوش مي دهم كه نكند پدر از سر جايش بلند شده باشد.)
8- عكس العمل هاي احساسي
با كوچك ترين چيز ناراحت مي شويد، و خيلي وقت ها عصبي هستيد. (وقتي غذايش را نخورد، بي اختيار داد زدم)
9- عدم تمركز
شما قادر نيستيد كه تمركز كنيد و براي كارها دچار مشكل مي شويد. (من هر روز مي توانستم جدول حل كنم حالا اگر شانس بياورم، يك چهارم آن را بتوانم حل كنم.)
10- مشكلات سلامتي
شما ممكن است چاق يا لاغر شده يا بيشتر مريض شويد (سرماخوردگي، آنفلوآنزا). ممكن است دچار ناراحتي هاي مزمن شويد. (پشت درد، سردرد، فشارخون و غيره).
چگونه فشارهاي عصبي فرد مراقبت كننده از بيمار مبتلا به آلزايمر را كاهش دهيم؟
پيدا كردن راهكارهايي براي احساس بهبودي:
فهرست زير شامل پيشنهاداتي است كه مي تواند بعضي از فشارها را كم كند. از روش هاي مختلف استفاده كنيد. شما ممكن است راهكارهاي ديگري پيدا كنيد، كه مؤثرتر باشند.
1- راجع به بيماري آلزايمر اطلاعات كسب كنيد و چگونگي مراقبت از بيمار را بياموزيد و اين اطلاعات را در اختيار ديگر افراد خانواده نيز قرار دهيد.
آگاهي هر چه بيشتر از بيماري و روش هاي مراقبتي باعث مي شود كه آمادگي لازم را براي تحمل مسير اين بيماري پيدا كنيد. درك چگونگي اثرات اين بيماري بر روي فرد به شما كمك مي كند تا تماس خود را با او حفظ كنيد و خود را با تغييرات او وفق دهيد. انتقال اين اطلاعات به اعضاي خانواده و دوستان باعث خواهد شد كه آنها كاملا در جريان پيشرفت بيماري قرار گيرند و كمك هاي لازم را در اختيار شما قرار دهند.
2- واقع بينانه به بيماري بنگريد
بسيار حائز اهميت و همچنين بسيار مشكل است كه واقع بينانه به بيماري و اثرات آن نگريست. بيماري آلزايمر از نوع پيش رونده است و فردي كه از او مراقبت مي كنيد به تدريج بدتر مي شود. وقتي شما واقعيت را قبول كنيد برايتان آسان تر خواهد بود تا با وضعيت او خود راوفق دهيد.
3- نسبت به خود واقع بينانه عمل كنيد
بسيار مهم است كه توجه داشته باشيد مراقبت از فرد مبتلا به وقت و انرژي احتياج دارد و توان شما محدود است. اين شما هستيد كه بايد تصميم بگيريد كدام كار ارجحيت دارد و بيشتر به چه چيز بها مي دهيد؟ قدم زدن با فردي كه از او مراقبت مي كنيد، زماني مختص به خودتان يا يك خانه مرتب؟ هيچ جواب صحيحي وجود ندارد. فقط شما مي دانيد كه در چه زماني چه چيز مهم تر است. به غير از انتخاب اين موارد، بايد براي كارهاي روزانه تان حد و حدودي براي خود بگذاريد.
شايد اعتراف به اينكه همه كارها را نمي توان با هم انجام داد مشكل باشد. «نه» گفتن سخت است. ولي بايد دانست كه بيش از حد نمي توان كار انجام داد. درباره توان خود كمي فكر كنيد و هر جا لازم دانستيد، كمك بگيريد.
4- احساسات خود را قبول داشته باشيد
وقتي از فرد مبتلا به آلزايمر مراقبت مي كنيد ممكن است احساسات متفاوتي داشته باشيد. در يك روز ممكن است احساس رضايت، خشم، گناه، خوشحالي، افسردگي، خجالت، ترس يا نااميدي كنيد. اين احساسات مي توانند گيج كننده و غيرقابل كنترل باشند. به هر حال نه خوب هستند نه بد، بلكه طبيعي هستند. معني احساسات منفي اين نيست كه شما مراقبت كننده خوبي نيستيد. معني اين احساسات فقط اين است كه شما انسان هستيد و آنچه در توان داريد انجام مي دهيد.
5- احساسات خود را با ديگران درميان بگذاريد
بسيار حائز اهميت است كه احساسات خود را با فردي كه با او راحت هستيد در ميان بگذاريد. درباره احساسي كه داريد يا موردي كه شما را ناراحت مي كند صحبت كنيد. اين فرد مي تواند يك دوست نزديك، يكي از اعضاي خانواده، يك نفر در گروه حمايت كننده آلزايمر، يكي از اعضاي هيئت مسجد يا يك مسئول بهداشت باشد.
6- نكات مثبت را جست وجو كنيد
نگرش شما مي تواند براحساسات شما اثر بسزايي داشته باشد. سعي كنيد كه نكات مثبت مسائل را ببينيد. توجه كنيد كه فرد مبتلا چه كارهايي را مي تواند انجام دهد. براي هر روز اهميت ويژه اي قايل شويد. هنوز ممكن است اوقات خوب و با ارزش باقي مانده باشد.
7- از خود مراقبت كنيد
سلامتي شما بسيار اهميت دارد. آن را ناديده نگيريد. خوب غذا بخوريد و سعي كنيد به طور منظم ورزش كنيد. راه هايي پيدا كنيد كه خود را آرام كرده و حتماً به اندازه كافي استراحت كنيد. مرتب به پزشك خود مراجعه كنيد تا وضع شما را زير نظر بگيرد اين روش باعث خواهد شد كه شما فشارهاي عصبي را رفع و بتوانيد مراقبت كننده خوبي براي مريض خود باشيد. همچنين شما به تعطيلات منظم احتياج داريد، تا به كارهاي ديگر خود غير از مراقبت بپردازيد. صبر نكنيد تا زيادي فرسوده شويد و بعد برنامه ريزي كنيد. براي علايق خود وقت بگذاريد. اين فعاليت ها باعث مي شوند كه نيرو پيدا كنيد.
)
)
این وبلاگ به عنوان پایگاه اطلاعاتی موسسه مشاوره و پژوهش مددکاری, جهت اطلاع رسانی درباره رشته مددکاری اجتماعی و آشنایی خوانندگان با مفاهیم مربوطه و نقش آن در جامعه توسط دکتر محمدرضا رنجبر استاد دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه علمی کاربردی ایران ایجاد شده است. وی علاوه بر سابقه سالها تدریس در دانشگاه,تالیف و ترجمه کتاب، ارائه مقاله در سمینارهای علمی و مشاوره و راهنمایی بیش از دویست و پنجاه رساله دانشجویی, بعنوان مشاور اجتماعی و صنعتی در مراکز گوناگون مشغول به فعالیت می باشد.