موسسه مشاوره و پژوهش مددکاری

سنگ‌هاي ادراري انواع مختلف دارند و عموما بسته به جايي که بروز مشکل مي‌کنند نامگذاري مي‌شوند و از نوع بدون درد تا شديدا دردناک نيز متغير هستند. به گزارش همشهري آنلاين، از مجموع سنگ‌هاي ادراري مي‌توان به سنگ کاليس،‌ سنگ لگنچه، سنگ حالب، سنگ کليه و سنگ مثانه اشاره کرد.

سنگ کليه چيست؟

- سنگ کاليس

گاهي سنگ در ابتداي مجراي کاليس ايجاد مي‌شود و حرکتي هم ندارد. اين نوع سنگ معمولا بدون درد است و به همين علت در عکس‌برداري‌هايي که به هدف ديگري انجام مي‌شوند، کشف مي‌شود. اما اگر اين سنگ حرکت کند و موجب انسداد گردن کاليس شود، ايجاد عفونت مي‌کند.

کاليس‌هاي فرعي، لوله‌هايي هستند که ادرار را دريافت مي‌کنند و از به هم پيوستن آنها کاليس‌هاي اصلي و در نهايت ميزناي (حالب) ساخته مي‌شود.

- سنگ لگنچه

زماني که سنگ کاليس نتواند از محل اتصال حالب به لگنچه عبور کند،‌ در اين مکان سنگ لگنچه ناميده مي‌شود.

- سنگ حالب

سنگ‌هايي که اندازه آنها کوچک و حدودا تا 5 ميلي‌متر باشد پس از ورود به حالب، دفع مي‌شوند اما اگر بزرگ‌تر باشند در حالب گير کرده و سنگ حالب ناميده مي‌شود. محل‌هايي که ممکن است سنگ گير کند عبارتند از: 1- محل اتصال لگنچه به حالب 2 - محل عبور عروق لگني از روي حالب 3 - محل ورود حالب به مثانه.

سنگي که موجب انسداد محل اتصال لگنچه به حالب شود، درد شديدي را در پهلوي همان سمت ايجاد مي‌کند و اگر سنگ در محل عبور عروق لگن گير کند، درد در پايين سمت راست شکم احساس مي‌شود به طوري که اين درد با درد آپانديسيت اشتباه گرفته مي‌شود. اما اگر سنگ در محل اتصال حالب به مثانه گير کند که اين حالت بيشتر از بقيه موارد شايع است، درد پهلو به سمت پايين و در ناحيه بالاي آلت کشيده مي‌شود. از مشخصه‌هاي آن مي‌توان به تکرر ادرار و سوزش حين ادرار اشاره کرد.

- سنگ مثانه

عدم دفع سنگ‌هاي حالب که وارد مثانه مي‌شوند، عامل ايجاد سنگ‌هاي مثانه هستند. به دليل ساختار ناحيه شرمگاهي در پسران و سختي دفع سنگ مثانه براي آنان، سنگ مثانه در پسران شيوع بيشتري دارد. سنگ مثانه را از طريق بند آمدن جريان ادرار مي‌توان تشخيص داد.

- سنگ شاخ گوزني

اين سنگ‌ها در اثر رشد تدريجي سنگ‌هاي کاليس يا لگنچه به وجود مي‌آيند. نام اين سنگ‌ها از روي شکل آنها گرفته شده است که شباهت زيادي به شاخ گوزن دارند.

بيشتر سنگ‌هاي ادراري که کوچک‌تر از 5 ميلي‌متر باشند خود به خود دفع مي‌شوند اما اين بدين معني نيست که دفع آنها بدون درد باشد بلکه بر عکس با درد بسيار شديدي همراه هستند.

کساني که از دو پا فلج هستند يا به علت شکستگي استخوان ران، مدت‌هاي طولاني بستري مي‌شوند، کلسيم زيادي از طريق ادرار دفع مي‌کنند و چون اين بيماران تحرک کافي ندارند با کاهش سرعت ادرار نيز مواجه‌اند که اين عوامل زمينه ساز ايجاد سنگ‌هاي ادراري است.

محيط‌هاي گرم کاري مثل کوره‌هاي آجرپزي يا ذوب آهن و ... نيز مي‌تواند زمينه ايجاد سنگ‌هاي ادراري را براي کساني که در اين محيط‌ها فعاليت مي‌کنند فراهم کند.

شغل‌هاي کم تحرک مثل مشاغل اداري و دفتري هم به نوعي مي‌توانند عامل ايجاد اين نوع سنگ‌ها باشند.

با تمام اينها زمينه ارثي را در ايجاد سنگ‌هاي ادراري نبايد ناديده گرفت.